Ngày 10/3/2026, tổ chức tư vấn chính sách “Quỹ Di sản” (Heritage Foundation) của Mỹ đã công bố báo cáo “Chỉ số tự do kinh tế năm 2026” (2026 Index of Economic Freedom). Trong số 184 nền kinh tế, Đài Loan xếp thứ 5 toàn cầu và thứ 2 châu Á. Về tổng thể, mức độ tự do kinh tế của Đài Loan chỉ xếp sau Singapore (đứng đầu thế giới), Thụy Sĩ (xếp thứ 2 thế giới), Ireland (xếp thứ 3 thế giới) và Australia (xếp thứ 4 thế giới), đứng trước Hà Lan (xếp thứ 10), Canada (xếp thứ 14), Hàn Quốc (xếp thứ 19), Mỹ (xếp thứ 22), Anh (xếp thứ 29), Nhật Bản (xếp thứ 30) và Trung Quốc (xếp thứ 154).
Báo cáo năm 2026 chỉ ra rằng trong số các nền kinh tế phát triển có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, Mỹ là nước có sự gia tăng lớn nhất về tự do kinh tế trong năm qua, đạt 72,8 điểm, tăng 2,6 điểm so với năm 2025, xếp thứ 22 thế giới. Tuy nhiên, nhìn chung mức độ tự do kinh tế toàn cầu vẫn ở mức “phần lớn chưa tự do” (Mostly Unfree), chỉ đạt 59,9 điểm, do nhiều nền kinh tế tiếp tục trải qua tình trạng tài chính xấu đi, thâm hụt ngân sách và nợ công gia tăng dẫn đến suy giảm kinh tế.
Trong số 12 tiêu chí được đưa vào đánh giá, năm nay Đài Loan có 6 tiêu chí được xếp ở cấp độ “tự do” (thang điểm 80-100), lần lượt gồm: “Hiệu quả tư pháp” (Judicial Effectiveness) (94,3 điểm), “Sức khỏe tài chính” (Fiscal Health) (92,9 điểm), “Chi tiêu chính phủ” (Government Spending) (90 điểm), “Tự do thương mại” (Trade Freedom) (86 điểm), “Quyền sở hữu” (Property Rights) (83,4 điểm) và “Tự do tiền tệ” (Monetary Freedom) (80,3 điểm), trong đó điểm số trong các tiêu chí “Quyền sở hữu”, “Chính phủ liêm chính” (Government Integrity), “Sức khỏe tài chính” và“Tự do tiền tệ” đều tiến bộ hơn so với năm ngoái, Ngoài ra, Đài Loan còn có 4 chỉ số nằm trong top 20 toàn cầu gồm “Tự do thương mại” (Trade Freedom) (xếp thứ 8), “Tự do lao động” (Labor Freedom) (xếp thứ 13), “Hiệu quả tư pháp” (xếp thứ 15) và “Tự do tiền tệ” (xếp thứ 16). Trong số này, chỉ số “Tự do lao động” có sự tiến bộ lớn nhất, tăng từ hạng 17 lên hạng 13.
Từ năm 2024 đến năm 2025, Đài Loan đã thúc đẩy cải cách một số quy định pháp luật, chẳng hạn như: sửa đổi “Luật phát triển Doanh nghiệp vừa và nhỏ” để giúp cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy nâng cấp, chuyển đổi các doanh nghiệp vừa và nhỏ, sửa đổi “Quy định thi hành Luật Chữ ký điện tử” để tiếp tục thúc đẩy việc phổ biến và ứng dụng chữ ký điện tử tại Đài Loan, sửa đổi “Quy định thi hành Luật Quốc tịch” để nới lỏng yêu cầu về thời gian cư trú đối với việc nhập tịch cho nhân tài chuyên môn, cấp visa du mục kỹ thuật số (digital nomad visas) để biến Đài Loan trở thành trung tâm thu hút nhân tài làm việc từ xa, sửa đổi các điều khoản ưu đãi thuế của “Luật Đổi mới công nghiệp” để khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng trí tuệ nhân tạo, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon, đồng thời khuyến khích đầu tư vào các công ty khởi nghiệp. Những cải cách này thể hiện sự nỗ lực của chính phủ trong việc cải thiện mức độ tự do kinh tế của Đài Loan.
Nhìn về phía trước, trong bối cảnh thế giới sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, chính sách thuế quan của Mỹ, tình trạng dư thừa năng lực sản xuất của Trung Quốc, cũng như các rủi ro về địa chính trị và khí hậu. Tuy nhiên, những bất ổn và thách thức do tình hình biến động này cũng là thời điểm quan trọng đối với quá trình chuyển đổi số và phát triển bền vững của Đài Loan. Đài Loan luôn tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi của tự do hóa kinh tế, không chỉ giảm bớt kiểm soát mà còn liên tục đổi mới và mở cửa phù hợp với tình hình kinh tế quốc tế để duy trì khả năng cạnh tranh trong môi trường thay đổi. Bên cạnh quá trình nâng cấp và chuyển đổi công nghiệp, Chính phủ sẽ tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch và bố trí chiến lược dài hạn, tập trung vào việc tăng cường năng lực số và tạo ra giá trị lâu dài để tích lũy lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy đà tăng trưởng bền vững.