Hội nghị Đối thoại cấp cao lần thứ 5 của “Sáng kiến Giáo dục Đài Loan-Mỹ” (Taiwan-U.S. Education Initiative Fifth High-Lever Dialogue) đã diễn ra vào ngày 22/1/2026 tại Đài Bắc. Sáng kiến này được khởi xướng vào cuối năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump. Hội nghị đối thoại lần này được tổ chức lần đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của chính quyền Tổng thống Trump, nêu bật cam kết của hai bên đối với quan hệ đối tác giáo dục Đài Loan-Mỹ. Quan chức cấp cao của Cục Giáo dục và Văn hóa thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ – ông Darren Beattie đã có bài phát biểu qua video, nhấn mạnh quan hệ Đài Loan-Mỹ bắt nguồn từ các hoạt động trao đổi giáo dục lâu dài và sự kết nối giữa nhân dân hai nước. Sáng kiến hợp tác này không chỉ nhằm bồi dưỡng các nhân tài chủ chốt, mà còn là chương trình đầu tư chiến lược cho tự do, thịnh vượng và các giá trị chung. Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Robert T. Koepcke cũng đã dẫn đầu phái đoàn sang Đài Loan tham dự hội nghị.
Đại diện phía Đài Loan bao gồm Phó Tổng thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Triệu Di Tường, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trần Minh Kỳ, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Lưu Quốc Vỹ và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Sự vụ Cộng đồng người Hoa hải ngoại Lý Nghiên Tuệ. Đại diện phía Mỹ gồm Phó Trợ lý Ngoại trưởng Robert T. Koepcke và các quan chức cấp cao như Giám đốc điều hành Hiệp hội Mỹ tại Đài Loan (AIT) – bà Ingrid Larson, Phó Trưởng đại diện Văn phòng Đài Bắc của AIT – bà Karin Lang, v.v... Hai bên đã điểm lại những thành quả giao lưu, trao đổi song phương về giảng dạy tiếng Hoa và tiếng Anh trong những năm gần đây, đồng thời đạt được sự đồng thuận cao về kế hoạch hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.
Tại hội nghị, Đài Loan và Mỹ đã xác nhận “Chiến lược hợp tác Sáng kiến Giáo dục Đài Loan-Mỹ trong 3 năm tới (2026-2028)”, tập trung vào 4 lĩnh vực chính: Thứ nhất, kết hợp với “Chương trình Quỹ ước mơ 10 tỷ Đài tệ cho thanh niên học tập ở nước ngoài”, bắt đầu từ năm 2026, mỗi năm sẽ có thêm ít nhất 100 thanh niên Đài Loan được trao cơ hội trao đổi và thực tập tại Mỹ, đồng thời mở rộng các kênh thực tập đa dạng hơn. Thứ hai, thông qua các “Trung tâm học tập tiếng Hoa Đài Loan” (TCML) để nâng cao tỷ lệ giảng dạy tiếng Hoa Đài Loan tại Mỹ và đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân tài chuyên môn của Mỹ. Thứ ba, tiếp tục đưa các trợ giảng tiếng Anh người Mỹ tham gia giảng dạy ở trường học các cấp của Đài Loan, đồng thời nâng cao môi trường giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh tại các trường đại học thông qua Chương trình Trợ giảng tiếng Anh Fulbright. Thứ tư, thông qua các nền tảng hợp tác hiện có để tăng cường hợp tác song phương giữa các trường đại học trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn và STEM, thiết lập quan hệ đối tác bền vững để đào tạo nhân tài khoa học và công nghệ.
Ngoài ra, hai bên cũng hy vọng mở rộng ứng dụng AI trong giảng dạy tiếng Hoa, hợp tác thúc đẩy việc phát triển và sử dụng các kho ngữ liệu tiếng Hoa phồn thể đáng tin cậy trong các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nhằm ứng phó với những thách thức về giáo dục và công nghệ do sự phát triển nhanh chóng của AI trên toàn cầu.
Để đẩy nhanh hợp tác giáo dục giữa Đài Loan và các tiểu bang của Mỹ, sau hội nghị, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Robert T. Koepcke đã ký văn bản của Bộ Ngoại giao gửi tới “Hội đồng Hiệu trưởng các trường học tiểu bang” (CCSSO), khuyến khích chính quyền các tiểu bang hợp tác với các Trung tâm học tập tiếng Hoa do Đài Loan thành lập trên khắp nước Mỹ và tăng cường hợp tác giảng dạy tiếng Hoa từ mẫu giáo đến lớp 12. Đây là văn bản thứ hai của Bộ Ngoại giao Mỹ kể từ năm 2023, thể hiện sự chú trọng đối với hợp tác giáo dục Đài Loan-Mỹ.
Năm nay kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ và 30 năm Đài Loan tiến hành bầu cử dân chủ. Hội nghị lần này một lần nữa nêu bật quan hệ đối tác giữa Đài Loan và Mỹ trên nhiều lĩnh vực. Đài Loan sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Mỹ để tạo động lực lâu dài cho quan hệ đối tác Đài Loan-Mỹ thông qua hợp tác giáo dục.